Δεδομένου ότι είναι μια αρκετά κοινή ασθένεια των φλεβών και των αρτηριών, οι κιρσοί συνοδεύονται από χαρακτηριστικές εκδηλώσεις που καθιστούν δυνατή την έγκαιρη διάγνωση της νόσου και την πρόληψη της έξαρσής της. Υπάρχουν ορισμένα στάδια κιρσών που συνοδεύονται από ορισμένα συμπτώματα και μπορεί να είναι ταυτόχρονα δείκτες παραμέλησης της παθολογικής διαδικασίας και τρόπος ανίχνευσης των τρεχουσών αλλαγών.
Ωστόσο, σήμερα δεν υπάρχει συναίνεση μεταξύ των φλεβολόγων σχετικά με τον προσδιορισμό των σταδίων της νόσου, καθώς η αναγνώριση των εκδηλώσεων και η χαρακτηριστική τους πορεία δεν είναι σταθερή αξία: κάθε περίπτωση έχει τα δικά της χαρακτηριστικά της εκδήλωσης και της πορείας αυτής της νόσου και στο πλαίσιο των υφιστάμενων παράλληλων τρεχουσών βλαβών του σώματος, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα θόλωσης των εκδηλώσεων, η οποία μπορεί να επηρεάσει τη σωστή διάγνωση.
Βασικές παράμετροι για τον προσδιορισμό του σταδίου των κιρσών
Τα στάδια των κιρσών σχηματίζονται συνήθως ανάλογα με το σύνολο ορισμένων εκδηλώσεων που χαρακτηρίζουν τον βαθμό παραμέλησης της τρέχουσας παθολογικής διαδικασίας, καθώς και τον αντίκτυπό τους σε ολόκληρο το σώμα του ασθενούς. Η ταξινόμηση των εκδηλώσεων αυτής της ασθένειας είναι ο ευκολότερος τρόπος για να γίνει μια προκαταρκτική διάγνωση και να καθοριστεί ένα θεραπευτικό σχήμα.
Για να προσδιορίσετε το στάδιο αυτής της ασθένειας, είναι απαραίτητο να απαντήσετε σε ορισμένες συγκεκριμένες ερωτήσεις που θα καταστήσουν δυνατή την κατανόηση των υπαρχόντων συμπτωμάτων και, με τη βοήθειά τους, τον προσδιορισμό του βαθμού επιδείνωσης της διαδικασίας, η οποία καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις επιλογές θεραπείας.
Αυτές οι ερωτήσεις πρέπει να περιλαμβάνουν:
- η παρουσία χαρακτηριστικών εκδηλώσεων κιρσών και ο βαθμός εκδήλωσής τους.
- θέση και σοβαρότητα των συμπτωμάτων.
- η παρουσία εξωτερικών εκδηλώσεων αλλαγών στην κατάσταση των φλεβών και των μεγάλων αρτηριών.
- Προσδιορισμός συνοδών συμπτωμάτων που επιδεινώνουν την κατάσταση του ασθενούς.
Αλλά ακόμη και χωρίς λεπτομερή διάγνωση από φλεβολόγο, ως μέρος της εξωτερικής εξέτασης του ασθενούς, μπορεί να γίνει μια προκαταρκτική διάγνωση, η οποία καθιστά δυνατή την κατάρτιση ενός σχεδίου θεραπείας και ορισμένες προσαρμογές στη θεραπεία ανάλογα με τα μεμονωμένα χαρακτηριστικά του σώματος του ασθενούς, την παρουσία τρεχουσών συνοδών ασθενειών και την ευαισθησία στο αποτέλεσμα. Κατά τη διάγνωση της κατάστασης ενός ασθενούς, είναι σημαντικό να προσδιοριστεί ποιοι τύποι κιρσών εμφανίζονται, πού εντοπίζονται και πόσο παραμελείται η παθολογική διαδικασία.
Τις περισσότερες φορές, οι κιρσοί επηρεάζουν τα κάτω άκρα, καθώς αυτή η περιοχή του ανθρώπινου σώματος υπόκειται στο μεγαλύτερο στρες. Ταυτόχρονα, δεν γνωρίζουν όλοι αυτό το φορτίο στα πόδια και δεν ενδιαφέρονται για αυτό, αν και υπάρχουν ορισμένα φαινόμενα που σηματοδοτούν την ανάγκη για πιο προσεκτική θεραπεία των άκρων και των φλεβών. Επομένως, για να κατανοήσουμε πώς διαφέρουν τα στάδια των κιρσών, είναι απαραίτητο να αποκτήσουμε τουλάχιστον μια γενική κατανόηση των εκδηλώσεων αυτής της παθολογίας, η οποία χαρακτηρίζεται από τη σοβαρότητά της και τους μεγάλους κινδύνους για την υγεία των ποδιών και του ανθρώπινου σώματος στο σύνολό της.
Ιδιαιτερότητες της ταξινόμησης των κιρσών
Τα στάδια των κιρσών μπορεί να ποικίλλουν ως προς το σχήμα και τη θέση της τρέχουσας παθολογικής διαδικασίας στις φλέβες. Αυτή η προσέγγιση είναι η πιο βολική για την κατανόηση του βαθμού παραμέλησης της νόσου και καθιστά επίσης δυνατό τον προσδιορισμό της αιτίας της εμφάνισής της, γεγονός που καθιστά δυνατή την ταχύτερη εξάλειψη των τρεχουσών εκδηλώσεων αυτής της ασθένειας και των χαρακτηριστικών συμπτωμάτων.
Οι τύποι των κιρσών διαφέρουν σε αρκετές συγκεκριμένες παραμέτρους. Η χρήση μιας συγκεκριμένης ταξινόμησης καθιστά δυνατό τον προσδιορισμό του εάν μια υπάρχουσα ασθένεια ανήκει σε μια ομάδα, γεγονός που διευκολύνει την περαιτέρω διάγνωση και την επιλογή ενός συστήματος θεραπείας. Η σύγχρονη ταξινόμηση σύμφωνα με τη θέση των κύριων κόμβων των κιρσών έχει ως εξής:
- Οι κιρσοί βρίσκονται στο επιφανειακό στρώμα του δέρματος και στις βαθιές φλέβες, ενώ οι εξωτερικές εκδηλώσεις χαρακτηρίζονται από τμηματοποίηση - αλλαγές στην κατάσταση των φλεβών σημειώνονται μόνο σε μια συγκεκριμένη περιοχή των φλεβών.
- Κιρσοί επιφανειακών και διάτρητων φλεβών, που εμφανίζονται επίσης σε ορισμένα τμήματα του δέρματος.
- Αλλαγές στην κατάσταση των φλεβών, στις οποίες οι κιρσοί και οι παθολογικές αλλαγές στις επιφανειακές φλέβες διαγιγνώσκονται σε ανέκφραστη μορφή, παλινδρόμηση.
- Οι κιρσοί που παρατηρούνται σε βαθιές φλέβες, η ανάπτυξη παλινδρόμησης.
Η παρουσία παλινδρόμησης υποδηλώνει την παρουσία μιας ορισμένης παθολογίας, αφού με την παλινδρόμηση το αίμα ρέει προς την αντίθετη κατεύθυνση. Αυτό το φαινόμενο συνήθως επιδεινώνει την παθολογική διαδικασία των φλεβικών αλλαγών και διεγείρει την επιδείνωση των κιρσών με την επακόλουθη κάλυψη μιας ολοένα μεγαλύτερης περιοχής φλεβών και αρτηριών. Όλοι οι τύποι κιρσών μπορεί να εμφανίσουν σημάδια παλινδρόμησης, η οποία είναι ήδη μια ξεκάθαρη παθολογία και απαιτεί ιατρική παρέμβαση.
Η κατανόηση της σοβαρότητας της νόσου καθιστά δυνατή την έγκαιρη έναρξη της θεραπείας, καθώς ακόμη και το αρχικό στάδιο της διαδικασίας, το οποίο έχει σχετικά λίγες εξωτερικές εκδηλώσεις, είναι επικίνδυνο για την υγεία των ποδιών. Οι κιρσοί 1ου βαθμού μπορεί να είναι πρακτικά ασυμπτωματικοί, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν απαιτείται θεραπεία της νόσου.
Μια εξωτερική εξέταση των προσβεβλημένων φλεβών με αλλοιωμένες φλέβες επιτρέπει στον ειδικό να προσδιορίσει χονδρικά την πιθανή αιτία αυτής της ασθένειας. Ωστόσο, για να διευκρινιστεί η διάγνωση, θα πρέπει να υποβληθεί κανείς σε ένα πλήρες φάσμα διαγνωστικών διαδικασιών που καθιστούν δυνατό τον προσδιορισμό της έκτασης της αυτολογικής διαδικασίας και την προσαρμογή του επιδιωκόμενου θεραπευτικού αποτελέσματος προκειμένου να επιτευχθούν τα πιο αισθητά και διαρκή θετικά αποτελέσματα. Η ταξινόμηση βοηθά στη διάγνωση σύμφωνα με τις εξωτερικές εκδηλώσεις της νόσου και στον προσδιορισμό του συστήματος των θεραπευτικών αποτελεσμάτων.
Ταξινόμηση ανάλογα με το βαθμό επιδείνωσης
Η γενικά αποδεκτή πλέον μέθοδος ταξινόμησης είναι μια παραλλαγή που χωρίζει την πορεία της νόσου σε συγκεκριμένα στάδια. Κάθε ένα από αυτά έχει χαρακτηριστικές εκδηλώσεις. Καθώς ξεκινά το επόμενο στάδιο, σημειώνεται μεγαλύτερη έκταση και σοβαρότητα των συμπτωμάτων, καθώς και μεγαλύτερος επιπολασμός της πληγείσας περιοχής.
Η ασθένεια ταξινομείται ανάλογα με το βαθμό παραμέλησης ως εξής:
- Πρώιμο στάδιο των κιρσών - στο αρχικό στάδιο της παθολογικής διαδικασίας υπάρχει σταδιακή συσσώρευση χαρακτηριστικών εκδηλώσεων της νόσου, οι οποίες δεν παρατηρούνται πάντα από τον ασθενή. Αυτό το στάδιο ονομάζεται συχνά λανθάνον: ένα άτομο μπορεί να αποδώσει δυσάρεστες αισθήσεις μετά από μια ολόκληρη μέρα στα πόδια του στη στοιχειώδη κόπωση ή στην παρουσία υπερβολικού βάρους. Εάν προσθέσουμε στους αναφερόμενους παράγοντες τον χρόνο αναμονής για ένα παιδί και την κληρονομικότητα (εάν έχετε τουλάχιστον έναν στενό συγγενή με υπάρχοντες κιρσούς, μπορείτε να υποθέσετε με ασφάλεια ότι εσείς ο ίδιος έχετε την τάση να αναπτύξετε αυτήν την ασθένεια), τότε για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να μην παρατηρήσετε τις παθολογικές αλλαγές που εκδηλώνονται στις φλέβες των κάτω άκρων.
- Το πρώτο στάδιο χαρακτηρίζεται ήδη από φαινόμενα όπως περιοδικό μούδιασμα των ποδιών (ειδικά όταν διατηρείται μια θέση και στέκεται για μεγάλο χρονικό διάστημα), πόνος σε ορισμένες περιοχές των ποδιών, αίσθημα έντασης στα πόδια και τις φλέβες λόγω επιδείνωσης της ποιότητας της κυκλοφορίας του αίματος, επέκταση των φλεβών και εμφάνιση έντονης έντασης. Εξωτερικά, το πρώτο στάδιο της νόσου εκδηλώνεται με την εμφάνιση μικρών περιοχών με ορατές φλέβες και αιμοφόρα αγγεία, που μπορεί να ενοχλήσουν τον ασθενή όταν πιέζεται σε μια τέτοια περιοχή.
- Οι κιρσοί 2ου βαθμού μπορεί να έχουν τις ακόλουθες χαρακτηριστικές εκδηλώσεις:
- Ο πόνος γίνεται πιο έντονος και αυξάνεται προς το τέλος της ημέρας.
- Μώλωπες και περιοχές αλλοιωμένων φλεβών και τριχοειδών αγγείων εμφανίζονται στο δέρμα, ορατές ακόμη και με γυμνό μάτι.
- Ο βαθμός της ζημιάς είναι αυξημένος, γεγονός που αντικατοπτρίζεται σε αύξηση της περιοχής βλάβης.
- Οι κιρσοί 3ου βαθμού είναι λιγότερο ιάσιμες. Όλα τα χαρακτηριστικά συμπτώματα εντείνονται, ο πόνος γίνεται πιο έντονος και η πληγείσα περιοχή καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του ποδιού. Η κατάσταση και το χρώμα του δέρματος στα πόδια αλλάζει: παίρνει μια πιο σκούρα απόχρωση, η ίδια η δομή του δέρματος γίνεται ανθυγιεινή και μοιάζει όλο και περισσότερο με νεκρό δέρμα. Σε αυτό το στάδιο, οι κιρσοί σχεδόν πάντα απαιτούν χειρουργική επέμβαση, καθώς υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να σχηματιστεί θρόμβος αίματος και να αποκολληθεί από το τοίχωμα του αγγείου, φράζοντας τον αυλό του αγγείου και προκαλώντας σοβαρές συνέπειες, όπως ο κίνδυνος ακρωτηριασμού των άκρων. Το τρίτο στάδιο είναι το πιο επικίνδυνο λόγω της μεγάλης πιθανότητας να συνοδεύονται από αρνητικές εκδηλώσεις κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Στο δεύτερο στάδιο αυτής της παθολογικής διαδικασίας, υπάρχει έντονο αίσθημα βάρους στα πόδια, αίσθηση έντασης στις φλέβες και το δέρμα, μπορεί να υπάρχουν τα λεγόμενα εξογκώματα στα πόδια και στην ιγνυακή περιοχή, που δεν σχετίζεται με εξωτερικούς παράγοντες. Οι κιρσοί βαθμού 2 εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται. σε μεταγενέστερα στάδια, η επιδείνωση της νόσου εμφανίζεται όλο και πιο γρήγορα και επηρεάζει όλο και περισσότερες περιοχές των κάτω άκρων, ενώ η διαδικασία θεραπείας είναι δύσκολη και δεν οδηγεί πάντα σε θετικά αποτελέσματα.
Υπάρχουν επίσης τριχοειδείς κιρσοί, όπου τα μικρά αιμοφόρα αγγεία καταπονούνται, η ποιότητα της κυκλοφορίας του αίματος σταδιακά επιδεινώνεται, χαρακτηριστικά σημάδια εμφανίζονται με τη μορφή αυξημένης κόπωσης στα άκρα, εμφάνιση οιδήματος των προσβεβλημένων ιστών και αλλαγές στο χρώμα του δέρματος στο σημείο της βλάβης.
Οι κιρσοί έχουν στάδια που σταδιακά γίνονται πιο περίπλοκα, με τη μέθοδο θεραπείας να εξαρτάται τόσο από τον εντοπισμό της βλάβης όσο και από τις υποκειμενικές εκδηλώσεις της νόσου. Όποιος έχει παρατηρήσει τουλάχιστον ένα από τα σημάδια αυτής της τρομερής ασθένειας πρέπει να θυμάται ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα σε σύντομο χρονικό διάστημα η ασθένεια να προχωρήσει σε πιο προχωρημένο στάδιο και η υγεία των κάτω άκρων να επιδεινωθεί σημαντικά. Επιπλέον, χωρίς την απαραίτητη θεραπεία, ο ασθενής μπορεί να γίνει ανάπηρος - όπως δείχνουν οι ιατρικές στατιστικές, αυτό διαρκεί κατά μέσο όρο περίπου 11 χρόνια από την εμφάνιση των πρώτων χαρακτηριστικών εκδηλώσεων της νόσου.
Γιατί είναι απαραίτητη η θεραπεία;
Οι κιρσοί των κάτω άκρων (VVVV), που συνοδεύονται από σταδιακή επιδείνωση της κυκλοφορίας του αίματος και εμφάνιση ολοένα και πιο σοβαρών συμπτωμάτων, απαιτούν άμεση ιατρική απάντηση. Εάν εντοπιστούν κιρσοί των κάτω άκρων, πραγματοποιείται λεπτομερέστερη διάγνωση των φλεβών και των αγγείων και προσδιορίζεται ο βαθμός παραμέλησης της διαδικασίας.
Οι παθήσεις των κάτω άκρων απαιτούν θεραπεία γιατί η τρέχουσα παθολογική διαδικασία επιδεινώνεται γρήγορα και επηρεάζει όλο και περισσότερες περιοχές. Η πιθανότητα να παραμείνει κανείς ανάπηρος είναι υψηλή, ειδικά σε μεγάλη ηλικία, όταν οι βασικές λειτουργίες του σώματος είναι γενικά εξασθενημένες και η αντίσταση στις ασθένειες μειώνεται. Και με ταυτόχρονες βλάβες, η θεραπεία των κιρσών στα πόδια γίνεται ακόμα πιο δύσκολη.
Δεδομένου ότι η ασθένεια χαρακτηρίζεται από διαφορετικούς τύπους (ή στάδια), τα οποία διαφέρουν ως προς τον βαθμό έξαρσης της παθολογικής διαδικασίας, η θεραπεία πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τα αποτελέσματα της διάγνωσης, καθώς και λαμβάνοντας υπόψη τα μεμονωμένα χαρακτηριστικά του σώματος.